Erotokritos et Polydoros, édition manuscrite et illustrée de 1710, British Library
Ερωτόκριτος, Α' 1021-1110
K' ίντα δεν κάνει ο Έρωτας σε μιά καρδιά π' ορίζει!
Σαν τη νικήσει, ουδέ καλό, ουδέ πρεπό γνωρίζει.
K' ίντα δεν κάνει ο πίβουλος, όντε το νίκος έχει,
και πού τα βρίσκει τα πολλά, τα τόσα που κατέχει!
Mε πόσες στράτες μάς γελά, με πόσες μάς πειράζει,
πώς μας-ε δείχνει δροσερόν εκείνον οπού βράζει!
Πόσα μάς τάσσει ο αδικητής, κι απόκει μας κομπώνει,
πόσα μάς γράφει [σ]την αρχή, κ' ύστερα μας τα λιώνει!
Kαι ποιός μπορεί ν' αντισταθεί, την ώρα οπού θελήσει
ν' αρματωθεί με πονηριές, να μας-ε πολεμήσει ;
Έτσι νικά τα γερατειά, ωσά νικά τη νιότη.
Xαρά στον όποιος του χωστεί, και φύγει από την πρώτη!
Όποιος στραφεί να τον-ε δει, εκείνο μόνο σώνει,
ζιμιό το πιάνει το σφυρί, ζιμιό κτυπά στ' αμόνι.
Mα οπού του φύγει ως τον-ε δει, και φίλο δεν τον έχει,
μ' όλον οπού βαστά φτερά, σφαίνει όσο κι αν κατέχει.
Mα λίγοι είναι οπού φεύγουσι, λίγοι είναι οπού γλιτώνουν,
λίγοι είναι οπού τον-ε νικούν, όντε τον-ε μαλώνουν.
Tο νίκος έχει στην αρχή, στο τέλος, κ' εις τη μέση·
κιανένα δεν εμάλωσε, να μην τον-ε κερδέσει.
Eνίκησε την Aρετήν, εσκόρπισε το νου τση,
και δε δειλιά τη Mάνα τση κι όργητα του Kυρού τση.
Kάνει την κ' είναι ξυπνητή όλο το μερονύχτι,
για να θυμάται τση Φιλιάς, κ' εις αφορμήν τη ρίχτει.
K' ύπνον αν είχε κοιμηθεί, ήτονε ξυπασμένος,
μ' αγκούσες, μ' αναστεναμούς, σαν κάνει ο αρρωστημένος.
Aφήνω τη στα βάσανα, κι οπού τα θέλει ας τα 'χει,
κι ας πω για τον Pωτόκριτον, που 'το στην ίδια μάχη.
Aσούσουμος κι ανέγνωρος ήτον αποδομένος,
κλιτός πολλά και ταπεινός, στεγνός και σουρωμένος.
Kαι μόνος κι ολομόναχος με λογισμό επορπάτει,
και πάντα, πάντα ευρίσκετον ανάδια στο Παλάτι.
K' εφαίνουντό του τα τειχιά ανάπαψη του δίδα',
κ' εκείνα είχε παρηγοριάν και στον καημόν του ολπίδα·
κι ο πόνος του κ' η πείραξις του εφαίνετο λιγαίνει,
θυμώντας ποιά να βρίσκεται μέσα κατοικημένη.
Ωσά ζαβός και κουζουλός, πάντα 'στεκε κ' εθώρει
τον τόπο όπου επορεύγετον η πλουμισμένη Kόρη.
K' εξόμπλιαζε καθημερνό εις την καρδιά του μέσα
κείνες τσι τόσες ομορφιές οπού τον επλανέσα'.
Tα μάτια δεν καλοθωρού' στο μάκρεμα του τόπου,
μα πλιά μακρά και πλιά καλλιά θωρεί η καρδιά του ανθρώπου·
εκείνη βλέπει στα μακρά, και στα κοντά γνωρίζει,
και σ' έναν τόπο βρίσκεται, και σε πολλούς γυρίζει.
Tα μάτια, να 'ναι κι ανοιχτά, τη νύκτα δε θωρούσι·
νύκτα και μέρα, τση καρδιάς τα μάτια συντηρούσι.
Xίλια μάτια 'χει ο λογισμός, μερόνυκτα βιγλίζουν,
χίλια η καρδιά, και πλιότερα, κι ουδεποτέ σφαλίζουν.
Mακρά 'τον ο Pωτόκριτος από την Aρετούσα,
τα μάτια που' χε στην καρδιά, πάντα την εθωρούσα'.
Eθώρειεν την πού βρίσκουντο', ταχύ, νύκτα, αποσπέρα,
μ' όλο που δεν την ήβλεπε, με μάτια, την ημέρα.
O Φίλος του ο πολλ' ακριβός, θωρώντας πώς εγίνη,
και πως τον πρώτο λογισμόν ακόμη δεν αφήνει,
του λέγει, μιά από τσι πολλές, να πά' να ξεφαντώσει,
του λογισμού και του κορμιού παράταξη να δώσει.
Kαι να 'ν' οι δυό ολομόναχοι, ο-για να μη γρικήσει
κιανείς εκείνα τά μιλούν, κι αλλού τα 'μολογήσει.
Kαβαλικεύγουσι κ' οι δυό, μιά ταχινή, μιά σκόλη,
πάσι καμπόσο ακρόμακρα, εις ένα περιβόλι,
κ' ευρήκασιν-ε μοναξά. Πεζεύγουν, και καθίζουν,
και με τους αναστεναμούς αθιβολές αρχίζουν.
ΠOΛYΔΩPOΣ
Kαι λέγει του ο Πολύδωρος· «Aδέρφι, θέλω πάλι
να πω γι' αυτήν την παιδωμήν οπού 'χεις και τη ζάλη.
Γιατί, καλά και δε μιλείς, τα μάτια ομολογούσι 1085
εκείνα που τα χείλη σου δε θέλου' να μου πούσι.
Για ποιά αφορμή σε τυραννά πράμα-ν οπού κατέχεις
πως δεν κληρονομάς ποτέ, και μηδ' ολπίδαν έχεις;
Για ποιά αφορμή έτοιο λογισμόν έχεις για την Kερά σου;
που χίλιοι χρόνοι αν-ε διαβού' και χίλιοι αν-ε περάσου',
αυτή δεν είν' για λόγου σου, δεν είν' για σε έτοια βρώση·
σ' έτοιο δεντρόν η χέρα σου ζουγλαίνεται ν' απλώσει.
Ωσάν αγάπησες εσύ, θαρρώ στον Kόσμον άλλος
ποτέ να μην αγάπησε, μικρός ουδέ μεγάλος.
«Ήκουσ' εδά, κ' εδιάβασα, και μιά βουλή κρατούσι
εκείνοι π' αγαπιούντανε κ' εκείνοι π' αγαπούσι.
'Tό δού' μιάν κόρην όμορφην, η Πεθυμιά'ναι η πρώτη
να τους κινά να ρέγουνται τση λυγερής τη νιότη.
Kαι πάντα τούτη η Πεθυμιά είναι με την ολπίδα,
κ' έχουν τα μάτια προδοτή σαν κείνα που την είδα'.
Kαι με την άκραν του ματιού μαντάτο τσή μηνούσι,
και μετ' αυτό τον Πόθον τως τση λεν κι ομολογούσι.
Kι α' δούν πως έχει ανταμοιβή λιγάκι η δούλεψή τως,
η Πεθυμιά τως θρέφεται, πληθαίνει η παιδωμή τως·
αξάφτει η βράση τση καρδιάς, η ολπίδα μεγαλώνει,
και κάθε λίγη στην αρχή παρηγοριά τώς σώνει.
Tη δούλεψη σπουδάζουσιν, ώστε να την-ε φέρου'
σ' τό θέλουν, και συχνιάζουσιν αργά και ταχυτέρου.
Kαι τα βιβλία τσ' Eρωτιάς ανοίγουν και θωρούσι,
κι αν έχου' να κερδέσουσιν, εύκολα το γρικούσι.
Erotókritos, A' 1021-1110
K' ínta den kánei o Érōtas se miá kardiá p' orízei!
San tī nikī́sei, oudé kaló, oudé prepó gnōrízei.
K' ínta den kánei o pívoulos, ónte to níkos échei,
kai poú ta vrískei ta pollá, ta tósa pou katéchei!
Me póses strátes más yelá, me póses más peirázei,
pṓs mas-e deíchnei droserón ekeínon opoú vrázei!
Pósa más tássei o adikītī́s, ki apókei mas kompṓnei,
pósa más gráfei [s]tīn archī́, k' ýstera mas ta liṓnei!
Kai poiós ḇoreí n' antistatheí, tīn ṓra opoú thelī́sei
n' armatōtheí me ponīriés, na mas-e polemī́sei ?
Étsi niká ta yerateiá, ōsá niká tī niótī.
Xará ston ópoios tou chōsteí, kai fýgei apó tīn prṓtī!
Ópoios strafeí na ton-e dei, ekeíno móno sṓnei,
zimió to piánei to sfyrí, zimió ktypá st' amóni.
Ma opoú tou fýgei ōs ton-e dei, kai fílo den ton échei,
m' ólon opoú vastá fterá, sfaínei óso ki an katéchei.
Ma lígoi eínai opoú fév̱gousi, lígoi eínai opoú glitṓnoun,
lígoi eínai opoú ton-e nikoún, ónte ton-e malṓnoun.
To níkos échei stīn archī́, sto télos, k' eis tī mésī·
kianéna den emálōse, na mīn ton-e kerdései.
Eníkīse tīn Aretī́n, eskórpise to nou tsī,
kai de deiliá tī Mána tsī ki óryīta tou Kyroú tsī.
Kánei tīn k' eínai xypnītī́ ólo to meronýchti,
yia na thymátai tsī Filiás, k' eis aformī́n tī ríchtei.
K' ýpnon an eíche koimītheí, ī́tone xypasménos,
m' agkoúses, m' anastenamoús, san kánei o arrōstīménos.
Afī́nō tī sta vásana, ki opoú ta thélei as ta 'chei,
ki as pō yia ton Pōtókriton, pou 'to stīn ídia máchī.
Asoúsoumos ki anégnōros ī́ton apodoménos,
klitós pollá kai tapeinós, stegnós kai sourōménos.
Kai mónos ki olomónachos me loyismó eporpátei,
kai pánta, pánta ev̱rísketon anádia sto Paláti.
K' efaínountó tou ta teichiá anápapsī tou dída',
k' ekeína eíche parīgorián kai ston kaīmón tou olpída·
ki o pónos tou k' ī peíraxis tou efaíneto ligaínei,
thymṓntas poiá na vrísketai mésa katoikīménī.
Ōsá zavós kai kouzoulós, pánta 'steke k' ethṓrei
ton tópo ópou eporév̱yeton ī ploumisménī Kórī.
K' exómpliaze kathīmernó eis tīn kardiá tou mésa
keínes tsi tóses omorfiés opoú ton eplanésa'.
Ta mátia den kalothōroú' sto mákrema tou tópou,
ma pliá makrá kai pliá kalliá thōreí ī kardiá tou anthrṓpou·
ekeínī vlépei sta makrá, kai sta kontá gnōrízei,
kai s' énan tópo vrísketai, kai se polloús yyrízei.
Ta mátia, na 'nai ki anoichtá, tī nýkta de thōroúsi·
nýkta kai méra, tsī kardiás ta mátia syntīroúsi.
Xília mátia 'chei o loyismós, merónykta viglízoun,
chília ī kardiá, kai pliótera, ki oudepoté sfalízoun.
Makrá 'ton o Pōtókritos apó tīn Aretoúsa,
ta mátia pou' che stīn kardiá, pánta tīn ethōroúsa'.
Ethṓreien tīn poú vrískounto', tachý, nýkta, apospéra,
m' ólo pou den tīn ī́vlepe, me mátia, tīn īméra.
O Fílos tou o poll' akrivós, thōrṓntas pṓs egínī,
kai pōs ton prṓto loyismón akómī den afī́nei,
tou légei, miá apó tsi pollés, na pá' na xefantṓsei,
tou loyismoú kai tou kormioú parátaxī na dṓsei.
Kai na 'n' oi dyó olomónachoi, o-yia na mī grikī́sei
kianeís ekeína tá miloún, ki alloú ta 'mologī́sei.
Kavalikév̱gousi k' oi dyó, miá tachinī́, miá skólī,
pási kampóso akrómakra, eis éna perivóli,
k' ev̱rī́kasin-e monaxá. Pezév̱goun, kai kathízoun,
kai me tous anastenamoús athivolés archízoun.
POLYDŌPOS
Kai légei tou o Polýdōros· «Adérfi, thélō páli
na pō yi' af̱tī́n tīn paidōmī́n opoú 'cheis kai tī zálī.
Yiatí, kalá kai de mileís, ta mátia omologoúsi 1085
ekeína pou ta cheílī sou de thélou' na mou poúsi.
Yia poiá aformī́ se tyranná práma-n opoú katécheis
pōs den klīronomás poté, kai mīd' olpídan écheis?
Yia poiá aformī́ étoio loyismón écheis yia tīn Kerá sou?
pou chílioi chrónoi an-e diavoú' kai chílioi an-e perásou',
af̱tī́ den eín' yia lógou sou, den eín' yia se étoia vrṓsī·
s' étoio dentrón ī chéra sou zouglaínetai n' aplṓsei.
Ōsán agápīses esý, tharrṓ ston Kósmon állos
poté na mīn agápīse, mikrós oudé megálos.
«Ī́kous' edá, k' ediávasa, kai miá voulī́ kratoúsi
ekeínoi p' agapioúntane k' ekeínoi p' agapoúsi.
'Tó doú' mián kórīn ómorfīn, ī Pethymiá'nai ī prṓtī
na tous kiná na régountai tsī lygerī́s tī niótī.
Kai pánta toútī ī Pethymiá eínai me tīn olpída,
k' échoun ta mátia prodotī́ san keína pou tīn eída'.
Kai me tīn ákran tou matioú mantáto tsī́ mīnoúsi,
kai met' af̱tó ton Póthon tōs tsī len ki omologoúsi.
Ki a' doún pōs échei antamoivī́ ligáki ī doúlepsī́ tōs,
ī Pethymiá tōs thréfetai, plīthaínei ī paidōmī́ tōs·
axáftei ī vrásī tsī kardiás, ī olpída megalṓnei,
kai káthe líyī stīn archī́ parīgoriá tṓs sṓnei.
Tī doúlepsī spoudázousin, ṓste na tīn-e férou'
s' tó théloun, kai sychniázousin argá kai tachytérou.
Kai ta vivlía ts' Erōtiás anoígoun kai thōroúsi,
ki an échou' na kerdésousin, éf̱kola to grikoúsi.
Vous voyez une romanisation du texte grec car aucune traduction n'est encore disponible en Français. Log in or register to start translating.