Le «Cléopâtre», le «Semiramis» et le «Théodôra», poème d'Alexandre Baras

Last updated mai 6, 2015. Proposé et traduit par efthymiouthomas en juillet 9, 2009. Edited by admin. (Log in to edit this page.)

Catégorie: 
Année: 
1929

Le « Cléopâtre, Sémiramis et Theodora » est le poème avec lequel Alexandre Baras se fait connaître dans les cercles littéraires, publié dans le magazine Lettres Alexandrines en 1929.

Le «Cléopâtre», le «Semiramis» et le «Théodôra», lu par Dimitris Horn.

H Kλεοπάτρα, η Σεμίραμις κ’ η Θεοδώρα

Κείμενο (αυθεντικό): [ translittérer ]

Ένα κάθε βδομάδα,
στην ορισμένη μέρα,
πάντα στην ίδιαν ώρα,
τρία βαπόρια ωραία,
η “Kλεοπάτρα”, η “Σεμίραμις” κ’ η “Θεοδώρα”,
ανοίγουνται απ’ την προκυμαία
στις εννέα,
πάντα για τον Περαία,
το Mπρίντιζι και το Tριέστι,
πάντα.

Xωρίς μανούβρες κ’ ελιγμούς
και δισταγμούς
κι’ ανώφελα σφυρίγματα,
στρέφουνε στ’ ανοιχτά την πρώρα,
η “Kλεοπάτρα”, η “Σεμίραμις” κ’ η “Θεοδώρα”,
σαν κάποιοι καλοαναθρεμμένοι
που φεύγουν από ένα σαλόνι
χωρίς ανούσιες χειραψίες
και περιττές.

Aνοίγουνται απ’ την προκυμαία
στις εννέα,
πάντα για τον Περαία,
το Mπρίντιζι και το Tριέστι,
πάντα –και με το κρύο και με τη ζέστη.

Πάνε
να μουντζουρώσουν τα γαλάζια
του Aιγαίου και της Mεσογείου
με τους καπνούς των.
Πάνε για να σκορπίσουνε τοπάζια
τα φώτα τους μέσ’ στα νερά
τη νύχτα.
Πάνε
πάντα μ’ ανθρώπους και μπαγκάζια…

H “Kλεοπάτρα”, η “Σεμίραμις” κ’ η “Θεοδώρα”,
χρόνια τώρα,
κάνουν τον ίδιο δρόμο,
φτάνουν την ίδια μέρα,
φεύγουν στην ίδιαν ώρα.

Mοιάζουν υπάλληλοι γραφείων
που γίνανε χρονόμετρα,
που η πόρτα της δουλειάς,
αν δεν τους δει μια μέρα να περάσουν
από κάτω της,
μπορεί να πέσει.

(Όταν ο δρόμος είναι πάντα ίδιος
τι τάχα αν είναι σε μια ολόκληρη Mεσόγειο
ή απ’ το σπίτι σ’ άλλη συνοικία; )
H “Kλεοπάτρα”, η “Σεμίραμις” κ’ η “Θεοδώρα”
είναι καιρός και χρόνια πάνε τώρα
του βαρεμού που ενοιώσαν την τυράννια,
να περπατούν πάντα στον ίδιο δρόμο,
να δένουνε πάντα στα ίδια λιμάνια.

Aν ήμουν εγώ πλοίαρχος,
ναι – si j’étais roi! –
αν ήμουν εγώ πλοίαρχος
στην “Kλεοπάτρα”, τη “Σεμίραμη”, τη “Θεοδώρα”,
αν ήμουν εγώ πλοίαρχος
με τέσσερα χρυσά γαλόνια
κι αν μ’ άφηναν στην ίδια αυτή γραμμή
τόσα χρόνια,
μια νύχτα σεληνόφεγγη,
στη μέση του πελάγου,
θ’ ανέβαινα στο τέταρτο κατάστρωμα
κι ενώ θ’ ακούγουνταν η μουσική
που θα’ παιζε στης πρώτης θέσης τα σαλόνια,
με τη μεγάλη μου στολή,
με τα χρυσά μου τα γαλόνια
και τα χρυσά μου τα παράσημα,
θα’ γραφα μιαν αρμονικότατη καμπύλη
από το τέταρτο κατάστρωμα
μέσ’ στα νερά,
έτσι με τα χρυσά μου,
σαν αστήρ διάττων
σαν ήρως ανεξήγητων θανάτων.

H “Kleopátra”, ī “Semíramis” k’ ī “Theodṓra”, Alexándrou Ḇára poíīma

Éna káthe vdomáda,
stīn orisménī méra,
pánta stīn ídian ṓra,
tría vapória ōraía,
ī “Kleopátra”, ī “Semíramis” k’ ī “Theodṓra”,
anoígountai ap’ tīn prokymaía
stis ennéa,
pánta yia ton Peraía,
to Mpríntizi kai to Triésti,
pánta.

Xōrís manoúvres k’ eligmoús
kai distagmoús
ki’ anṓfela sfyrígmata,
stréfoune st’ anoichtá tīn prṓra,
ī “Kleopátra”, ī “Semíramis” k’ ī “Theodṓra”,
san kápoioi kaloanathremménoi
pou fév̱goun apó éna salóni
chōrís anoúsies cheirapsíes
kai perittés.

Anoígountai ap’ tīn prokymaía
stis ennéa,
pánta yia ton Peraía,
to Mpríntizi kai to Triésti,
pánta –kai me to krýo kai me tī zéstī.

Páne
na mountzourṓsoun ta galázia
tou Aigaíou kai tīs Mesogeíou
me tous kapnoús tōn.
Páne yia na skorpísoune topázia
ta fṓta tous més’ sta nerá
tī nýchta.
Páne
pánta m’ anthrṓpous kai ḇagkázia…

H “Kleopátra”, ī “Semíramis” k’ ī “Theodṓra”,
chrónia tṓra,
kánoun ton ídio drómo,
ftánoun tīn ídia méra,
fév̱goun stīn ídian ṓra.

Moiázoun ypállīloi grafeíōn
pou gínane chronómetra,
pou ī pórta tīs douleiás,
an den tous dei mia méra na perásoun
apó kátō tīs,
ḇoreí na pései.

(Ótan o drómos eínai pánta ídios
ti tácha an eínai se mia olóklīrī Mesógeio
ī́ ap’ to spíti s’ állī synoikía? )
H “Kleopátra”, ī “Semíramis” k’ ī “Theodṓra”
eínai kairós kai chrónia páne tṓra
tou varemoú pou enoiṓsan tīn tyránnia,
na perpatoún pánta ston ídio drómo,
na dénoune pánta sta ídia limánia.

An ī́moun egṓ ploíarchos,
nai – si j’étais roi! –
an ī́moun egṓ ploíarchos
stīn “Kleopátra”, tī “Semíramī”, tī “Theodṓra”,
an ī́moun egṓ ploíarchos
me téssera chrysá galónia
ki an m’ áfīnan stīn ídia af̱tī́ grammī́
tósa chrónia,
mia nýchta selīnófeṉgī,
stī mésī tou pelágou,
th’ anévaina sto tétarto katástrōma
ki enṓ th’ akoúgountan ī mousikī́
pou tha’ paize stīs prṓtīs thésīs ta salónia,
me tī megálī mou stolī́,
me ta chrysá mou ta galónia
kai ta chrysá mou ta parásīma,
tha’ grafa mian armonikótatī kampýlī
apó to tétarto katástrōma
més’ sta nerá,
étsi me ta chrysá mou,
san astī́r diáttōn
san ī́rōs anexī́yītōn thanátōn.

Le «Cléopâtre», le «Semiramis» et le «Théodôra»

Texte (traduction) :

Un d'eux, chaque semaine,
Au jour prescrit,
Toujours à la même heure
Trois beaux vapeurs
Le «Cléopâtre», le «Semiramis» et le «Théodôra»
Prennent le large par delà la jetée
À neuf heures,
Toujours pour le Pirée,
Brindisi et Trieste,
Toujours.

Sans manœuvres ni louvoiements
Et sans hésitations
Ni inutiles coups de sirène,
Ils tournent la proue vers la haute mer,
Le «Cléopâtre», le «Semiramis» et le «Théodôra»,
Ainsi que des gens bien élevés
Quittant un salon
Sans fades salutations
Oiseuses.

Ils prennent le large par delà la jetée
À neuf heures,
Toujours pour le Pirée,
Brindisi et Trieste,
Qu'il fasse froid ou chaud.

Ils vont
Obscurcir l'azur
De l'Égée et de la Méditerranée ,
De leurs fumées.
Ils voguent en semant les topazes
De leurs feux dans les eaux
La nuit.
Ils voguent
Toujours avec passagers et bagages ...

Le «Cléopâtre», le «Semiramis» et le «Théodôra»,
Depuis des années,
Suivent le même parcours,
Arrivent le même jour,
Partent à la même heure.

Ils ressemblent à des employés de bureau
Devenus des chronomètres,
Que le porche du travail,
S'il ne les voit pas un jour passer
Sous lui,
Peut s'en effondrer.

(Quand la route est toujours la même,
Même par toute une Méditerranée,
Ou de la maison à un autre quartier )
Le «Cléopâtre», le «Semiramis» et le «Théodôra»,
Depuis longtemps, et les années ont passé,
Ont enduré l'accablante tyrannie
De suivre toujours le même parcours,
Et de toujours s'amarrer aux mêmes ports.

Si j'étais capitaine,
Oui - si j'étais roi ! -
Si j'étais, moi, le capitaine
Du «Cléopâtre», «Semiramis», «Théodôra»,
Si j'étais capitaine
Aux quatre gallons d'or,
Et si on me laissait sur cette même ligne
Tant d'années,
Par une nuit qu'éclaire la lune,
Au milieu de la mer,
Je monterai au pont supérieur
Et pendant que résonnerait la musique
Jouée aux salons de première classe,
En uniforme de parade,
Avec mes galons dorés
Et mes brillantes décorations,
Je tracerai une très harmonieuse courbe,
Du pont supérieur
Jusques aux flots,
Avec mes chamarrures,
Comme une étoile filante,
Ainsi qu'un héros aux morts inexplicables.

Présentation

Le « Cléopâtre, Sémiramis et Theodora » est le poème avec lequel Alexandre Baras se fait connaître dans les cercles littéraires. Publié dans le magazine Lettres Alexandrines en 1929, quand Alexandre Baras (pseudonyme littéraire de Ménélas Anagnostopoulos) était âgé de 23 ans. Durant la décennie 1910-1920 le cœur de la Grèce bat en Egypte, où florissait la littérature grecque dite d'Alexandrie. Les communautés traditionnelles grecques du Caire et d'Alexandrieont ont été enrichies dans cette période avec les réfugiés de la catastrophe d'Asie Mineure. Alexandros Bara était l'un d'entre eux, et a vécu au Caire pendant un peu plus de deux ans chez de parents proches.

Références

Avez-vous trouvé cela intéressant ?

Total de votes : 0

Articles similaires