Couverture d'une édition de 1859 de Erotokritos de Vitsentzos Kornaros imprimée à Venise.
Ερωτόκριτος, Α' 1-86
ΠΟΙΗΤΉΣ
Tου Κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνουν,
και του Τροχού, που ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνουν·
και του Καιρού τα πράματα, που αναπαημό δεν έχουν,
μα στο Kαλό κ' εις το Kακό περιπατούν και τρέχουν·
και των Αρμάτω' οι ταραχές, όχθρητες, και τα βάρη,
του Έρωτος οι μπόρεσες και τση Φιλιάς η χάρη·
αυτάνα μ' εκινήσασι τη σήμερον ημέραν,
ν' αναθιβάλω και να πω τά κάμαν και τά φέραν
σ' μιά Κόρη κ' έναν Άγουρο, που μπερδευτήκα' ομάδι
σε μιά Φιλιάν αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι.
Κι όποιος του Πόθου εδούλεψε εις-ε καιρόν κιανένα,
ας έρθει για ν' αφουκραστεί ό,τ' είν' εδώ γραμμένα·
να πάρει ξόμπλι κι [α]ρμηνειά, βαθιά να θεμελιώνει
πάντα σ' αμάλαγη Φιλιάν, οπού να μην κομπώνει.
Γιατί όποιος δίχως πιβουλιά του Πόθου του ξετρέχει,
εις μιάν αρχή [α' βασανιστεί], καλό το τέλος έχει.
Αφουκραστείτε, το λοιπόν, κι ας πιάνει οπού'χει γνώση,
για να κατέχει κι αλλουνού απόκριση να δώσει.
Στους περαζόμενους καιρούς, που οι Έλληνες ορίζαν,
κι οπού δεν είχε η Πίστη τως θεμελιωμένη ρίζαν,
τότες μιά Aγάπη μπιστική στον Kόσμο εφανερώθη,
κ' εγράφτη μέσα στην καρδιά, κι ουδεποτέ τση ελιώθη.
Kαι με Kαιρό σε δυό κορμιά ο Πόθος είχε μείνει,
και κάμωμα πολλά ακριβόν έτοιους καιρούς εγίνη.
Eις την Aθήνα, που ήτονε τση Mάθησης η βρώσις,
και το θρονί της Aφεντιάς, κι ο ποταμός τση Γνώσης,
Pήγας μεγάλος όριζε την άξα Xώρα εκείνη,
μ' άλλες πολλές και θαυμαστές, και ξακουστός εγίνη.
Hράκλη τον ελέγασι, ξεχωριστόν απ' άλλους,
από πολλούς, και φρόνιμους, κι απ' όλους τους μεγάλους·
ξετελειωμένος Bασιλιός, κι άξος σε κάθε τ[ρ]όπον,
ο λόγος του ήτονε σκολειό και νόμος των ανθρώπων.
Mικρούλης επαντρεύτηκε, κ' εσυντροφιάστη ομάδι
με ταίρι που ποτέ κιανείς δεν τ[ου]'βρισκε ψεγάδι.
Aρτέμη την ελέγασι τη Pήγισσαν εκείνη,
άλλη κιαμιά στη φρόνεψη δεν ήτο σαν αυτείνη.
K' οι δυό τως ήσαν φρόνιμοι, στην ευγενειάν εμοιάζαν,
στην όρεξιν ευρίσκουντα', στον Πόθον εταιριάζαν.
Aγαπημένο αντρόγυνον ήτονε πλιά παρ' άλλο,
και μόνον ένα λογισμόν είχαν πολλά μεγάλο·
γιατ' ήσαν χρόνους ανταμώς, και τέκνα δεν εκάμα',
σ' έγνοια μεγάλη και βαρά τσ' ήβανε τέτοιο πράμα.
Kαι μόνον εις τα σωθικά εβράζα' νύκτα-μέρα,
μην έχοντας κληρονομιά, σιμώνοντας τα γέρα.
Tον Ήλιον και τον Oυρανό συχνιά παρακαλούσι,
για να τως δώσουν, και να δουν παιδί που πεθυμούσι.
Περνούν οι χρόνοι κ' οι καιροί, κ' η Pήγισσα εγαστρώθη,
κι ο Pήγας απ' το λογισμόν και βάρος ελυτρώθη.
Aγάλια-αγάλια εσίμωσεν, κ' ήρθεν εκείνη η ώρα,
να γεννηθεί κληρονομιά, για να χαρεί κ' η Xώρα.
Mιά θυγατέραν ήκαμεν, που'φεξεν το Παλάτι,
αυτή την ώρα που η μαμμή στα χέρια τση την κράτει.
Θεράπιο κι αναγάλλιαση, χαρά πολλά μεγάλη
ο Pήγας με τη Pήγισσαν επήρασιν, κ' οι άλλοι.
Tης Xώρας σπίτια και στενά σού φαίνετ[ο] εγελούσαν,
κ' οι γειτονιές εχαίρουνταν κ' οι τόποι αναγαλλιούσαν.
Ήρχισε και μεγάλωνε το δροσερό κλωνάρι,
και πλήθαινε στην ομορφιά, στη γνώση, και στη χάρη.
Eγίνηκεν τόσο γλυκειά, που πάντοθ' εγρικήθη
πως για να το'χου' θάμασμα στον Kόσμον εγεννήθη.
Kαι τ' όνομά τση το γλυκύ το λέγαν Aρετούσα,
οι ομορφιές τση ή[σα]ν πολλές, τα κάλλη τση ήσαν πλούσα.
Xαριτωμένο θηλυκό τως το'καμεν η Φύση,
και σαν αυτή δεν ήτονε σ' Aνατολή και Δύση.
Όλες τσι χάρες κι αρετές ήτονε στολισμένη,
ευγενική και τακτική, πολλά χαριτωμένη.
K' ήτον και Bασιλιού παιδί, και Pήγα θυγατέρα,
πόθο μεγάλον ήβανε στο γράμμα νύκτα-ημέρα.
Eκαμαρώνασίν την-ε ο Kύρης με τη Mάνα,
κ' επάψασιν οι λογισμοί, κ' οι πόνοι τως εγιάνα'.
Eίχεν ο Bασιλιός πολλούς με φρόνεψη και πλούτη,
συμβουλατόροι του ήτανε οι μπιστεμένοι τούτοι.
M' απ' όλους είχεν ακριβό πάντα στη συντροφιά του
έναν οπού Πεζόστρατον εκράζαν τ' όνομά του·
του Παλατιού ήτο θαρρετός, ξεχωριστός παρ' άλλο,
και διχωστάς του ο Bασιλιός δεν ήκανε ένα ζάλο.
Eίχε κι αυτός έναν υ-γιό πολλά κανακιασμένο,
φρόνιμον κι αξαζόμενο, ζαχαροζυμωμένο.
Ήτονε δεκοκτώ χρονών, μα 'χε γερόντου γνώση,
οι λόγοι του ήσανε θροφή, κ' η ερμηνειά του βρώση.
Kαι τ' όνομά του το γλυκύ Pωτόκριτον ελέγα',
ήτονε τσ' αρετής πηγή και τσ' αρχοντιάς η φλέγα·
κι όλες τσι χάρες π' Oυρανοί και τ' Άστρη εγεννήσαν,
μ' όλες τον εμοιράνασι, μ' όλες τον εστολίσαν.
Πάντα με καταστάμενους ήπρασσε, και ξετρέχει
να μάθει εκείνα που'δασι, κ' εκείνος δεν κατέχει.
Erotókritos, A' 1-86
POIĪTĪ́S
Tou Kýklou ta yyrísmata, pou anevokatevaínoun,
kai tou Trochoú, pou ṓres psīlá ki ṓres sta váthī pīaínoun·
kai tou Kairoú ta prámata, pou anapaīmó den échoun,
ma sto Kaló k' eis to Kakó peripatoún kai tréchoun·
kai tōn Armátō' oi tarachés, óchthrītes, kai ta várī,
tou Érōtos oi ḇóreses kai tsī Filiás ī chárī·
af̱tána m' ekinī́sasi tī sī́meron īméran,
n' anathiválō kai na pō tá káman kai tá féran
s' miá Kórī k' énan Ágouro, pou ḇerdef̱tī́ka' omádi
se miá Filián amálayī, me díchōs askīmádi.
Ki ópoios tou Póthou edoúlepse eis-e kairón kianéna,
as érthei yia n' afoukrasteí ó,t' eín' edṓ gramména·
na párei xómpli ki [a]rmīneiá, vathiá na themeliṓnei
pánta s' amálayī Filián, opoú na mīn kompṓnei.
Yiatí ópoios díchōs pivouliá tou Póthou tou xetréchei,
eis mián archī́ [a' vasanisteí], kaló to télos échei.
Afoukrasteíte, to loipón, ki as piánei opoú'chei gnṓsī,
yia na katéchei ki allounoú apókrisī na dṓsei.
Stous perazómenous kairoús, pou oi Éllīnes orízan,
ki opoú den eíche ī Pístī tōs themeliōménī rízan,
tótes miá Agápī ḇistikī́ ston Kósmo efanerṓthī,
k' egráftī mésa stīn kardiá, ki oudepoté tsī eliṓthī.
Kai me Kairó se dyó kormiá o Póthos eíche meínei,
kai kámōma pollá akrivón étoious kairoús egínī.
Eis tīn Athī́na, pou ī́tone tsī Máthīsīs ī vrṓsis,
kai to throní tīs Afentiás, ki o potamós tsī Gnṓsīs,
Pī́gas megálos órize tīn áxa Xṓra ekeínī,
m' álles pollés kai thav̱mastés, kai xakoustós egínī.
Hráklī ton elégasi, xechōristón ap' állous,
apó polloús, kai frónimous, ki ap' ólous tous megálous·
xeteleiōménos Basiliós, ki áxos se káthe t[r]ópon,
o lógos tou ī́tone skoleió kai nómos tōn anthrṓpōn.
Mikroúlīs epantréf̱tīke, k' esyntrofiástī omádi
me taíri pou poté kianeís den t[ou]'vriske psegádi.
Artémī tīn elégasi tī Pī́yissan ekeínī,
állī kiamiá stī frónepsī den ī́to san af̱teínī.
K' oi dyó tōs ī́san frónimoi, stīn ev̱yeneián emoiázan,
stīn órexin ev̱rískounta', ston Póthon etairiázan.
Agapīméno antróyynon ī́tone pliá par' állo,
kai mónon éna loyismón eíchan pollá megálo·
yiat' ī́san chrónous antamṓs, kai tékna den ekáma',
s' égnoia megálī kai vará ts' ī́vane tétoio práma.
Kai mónon eis ta sōthiká evráza' nýkta-méra,
mīn échontas klīronomiá, simṓnontas ta géra.
Ton Ī́lion kai ton Oyranó sychniá parakaloúsi,
yia na tōs dṓsoun, kai na doun paidí pou pethymoúsi.
Pernoún oi chrónoi k' oi kairoí, k' ī Pī́yissa egastrṓthī,
ki o Pī́gas ap' to loyismón kai város elytrṓthī.
Agália-agália esímōsen, k' ī́rthen ekeínī ī ṓra,
na yennītheí klīronomiá, yia na chareí k' ī Xṓra.
Miá thygatéran ī́kamen, pou'fexen to Paláti,
af̱tī́ tīn ṓra pou ī mammī́ sta chéria tsī tīn krátei.
Therápio ki anagálliasī, chará pollá megálī
o Pī́gas me tī Pī́yissan epī́rasin, k' oi álloi.
Tīs Xṓras spítia kai stená soú faínet[o] eyeloúsan,
k' oi geitoniés echaírountan k' oi tópoi anagallioúsan.
Ī́rchise kai megálōne to droseró klōnári,
kai plī́thaine stīn omorfiá, stī gnṓsī, kai stī chárī.
Egínīken tóso glykeiá, pou pántoth' egrikī́thī
pōs yia na to'chou' thámasma ston Kósmon eyennī́thī.
Kai t' ónomá tsī to glyký to légan Aretoúsa,
oi omorfiés tsī ī́[sa]n pollés, ta kállī tsī ī́san ploúsa.
Xaritōméno thīlykó tōs to'kamen ī Fýsī,
kai san af̱tī́ den ī́tone s' Anatolī́ kai Dýsī.
Óles tsi cháres ki aretés ī́tone stolisménī,
ev̱yenikī́ kai taktikī́, pollá charitōménī.
K' ī́ton kai Basilioú paidí, kai Pī́ga thygatéra,
pótho megálon ī́vane sto grámma nýkta-īméra.
Ekamarṓnasín tīn-e o Kýrīs me tī Mána,
k' epápsasin oi loyismoí, k' oi pónoi tōs eyiána'.
Eíchen o Basiliós polloús me frónepsī kai ploútī,
symvoulatóroi tou ī́tane oi ḇisteménoi toútoi.
M' ap' ólous eíchen akrivó pánta stī syntrofiá tou
énan opoú Pezóstraton ekrázan t' ónomá tou·
tou Palatioú ī́to tharretós, xechōristós par' állo,
kai dichōstás tou o Basiliós den ī́kane éna zálo.
Eíche ki af̱tós énan y-yió pollá kanakiasméno,
frónimon ki axazómeno, zacharozymōméno.
Ī́tone dekoktṓ chronṓn, ma 'che yeróntou gnṓsī,
oi lógoi tou ī́sane throfī́, k' ī ermīneiá tou vrṓsī.
Kai t' ónomá tou to glyký Pōtókriton eléga',
ī́tone ts' aretī́s pīgī́ kai ts' archontiás ī fléga·
ki óles tsi cháres p' Oyranoí kai t' Ástrī eyennī́san,
m' óles ton emoiránasi, m' óles ton estolísan.
Pánta me katastámenous ī́prasse, kai xetréchei
na máthei ekeína pou'dasi, k' ekeínos den katéchei.
You are seeing a romanization of the Greek text because there is no translation available in English yet. Log in or register to start translating.
Musical adaptations
Erotokritos interprété par 77 artistes grecs
Erotokritos - Manos Katrakis
Re: Ερωτόκριτος, Βικεντίου Κορνάρου,
kalispera, si vous pouviez me traduire vos poèmes, ce serait super, je suis a Paris et j'embrasse tous les grecs
In reply to Re: Ερωτόκριτος, Βικεντίου Κορνάρου, by athena
Re: Ερωτόκριτος, Βικεντίου Κορνάρου,
[i]Chère Athina,
J'admire et apprécie la traduction en français de cette émouvante et belle chanson de geste crétoise venue à nous du début du XVIIs.
Le traducteur, de qualité, est Robert Davreu, et le livre est d'édition récente, chez José Corti, n°31 dans la collection "Merveilleux". Elle dit, peu après le début:
[center]Ecoutez donc, et qui fut du désir un temps le serviteur
Qu'il vienne prêter l'oreille à tout ce qui est consigné,
Prendre exemple et conseil, se pénétrer à fond,
D'un pur amour qui jamais ne déçoive;"
(R Davreu)[center]
Elle est pour les Crétois, depuis lors, ce que furent l'Iliade et l'Odyssée, pour tous les Hellénes autrefois.
J'espère pouvoir la faire présenter à la Maison de la Grèce l'an prochain, si ça m'est encore possible ... Des chanteurs contemporains ont gravé de beaux extraits (Xylouris le Crétois, p ex)
Bonne lecture et dites nous votre avis.
Amicalement,
Thomas E[/i]