Ithaque, poème de Cavafy, traduction de M. Yourcenar

Last updated janvier 2, 2017. Created and translated by el griego on octobre 28, 2012. Edited by admin. Log in to edit this page.

Catégorie: 

Contrairement à l’Odyssée d’Homère, où l’Ithaque est la destinée tant désirée d’Ulysse, dans son Ithaque Cavafy incite le lecteur à prendre le temps de flâner dans son voyage, de s’enrichir de ses expériences avant de rentrer à l’île.

Ἰθάκη

Κείμενο (αυθεντικό):

Σὰ βγεῖς στὸν πηγαιμὸ γιὰ τὴν Ἰθάκη,
νὰ εὔχεσαι νἆναι μακρὺς ὁ δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.

Τοὺς Λαιστρυγόνας καὶ τοὺς Κύκλωπας,
τὸν θυμωμένο Ποσειδῶνα μὴ φοβᾶσαι,
τέτοια στὸν δρόμο σου ποτέ σου δὲν θὰ βρεῖς,
ἂν μέν᾿ ἡ σκέψις σου ὑψηλή, ἂν ἐκλεκτὴ
συγκίνησις τὸ πνεῦμα καὶ τὸ σῶμα σου ἀγγίζει.

Τοὺς Λαιστρυγόνας καὶ τοὺς Κύκλωπας,
τὸν ἄγριο Ποσειδώνα δὲν θὰ συναντήσεις,
ἂν δὲν τοὺς κουβανεῖς μὲς στὴν ψυχή σου,
ἂν ἡ ψυχή σου δὲν τοὺς στήνει ἐμπρός σου.

Νὰ εὔχεσαι νά ῾ναι μακρὺς ὁ δρόμος.
Πολλὰ τὰ καλοκαιρινὰ πρωϊὰ νὰ εἶναι
ποὺ μὲ τί εὐχαρίστηση, μὲ τί χαρὰ
θὰ μπαίνεις σὲ λιμένας πρωτοειδωμένους·

νὰ σταματήσεις σ᾿ ἐμπορεῖα Φοινικικά,
καὶ τὲς καλὲς πραγμάτειες ν᾿ ἀποκτήσεις,
σεντέφια καὶ κοράλλια, κεχριμπάρια κ᾿ ἔβενους,
καὶ ἡδονικὰ μυρωδικὰ κάθε λογῆς,
ὅσο μπορεῖς πιὸ ἄφθονα ἡδονικὰ μυρωδικά.

Σὲ πόλεις Αἰγυπτιακὲς πολλὲς νὰ πᾷς,
νὰ μάθεις καὶ νὰ μάθεις ἀπ᾿ τοὺς σπουδασμένους.
Πάντα στὸ νοῦ σου νἄχῃς τὴν Ἰθάκη.
Τὸ φθάσιμον ἐκεῖ εἶν᾿ ὁ προορισμός σου.

Ἀλλὰ μὴ βιάζῃς τὸ ταξείδι διόλου.
Καλλίτερα χρόνια πολλὰ νὰ διαρκέσει.
Καὶ γέρος πιὰ ν᾿ ἀράξῃς στὸ νησί,
πλούσιος μὲ ὅσα κέρδισες στὸν δρόμο,
μὴ προσδοκώντας πλούτη νὰ σὲ δώσῃ ἡ Ἰθάκη.

Ἡ Ἰθάκη σ᾿ ἔδωσε τ᾿ ὡραῖο ταξίδι.
Χωρὶς αὐτὴν δὲν θἄβγαινες στὸν δρόμο.
Ἄλλα δὲν ἔχει νὰ σὲ δώσει πιά.

Κι ἂν πτωχικὴ τὴν βρῇς, ἡ Ἰθάκη δὲν σὲ γέλασε.
Ἔτσι σοφὸς ποὺ ἔγινες, μὲ τόση πείρα,
ἤδη θὰ τὸ κατάλαβες ᾑ Ἰθάκες τί σημαίνουν.

(στη μνήμη του Δρ Θωμά Ευθυμίου, που αγαπούσε τόσο τα καλά αναγνώσματα)

Ithaque

Texte (traduction) :

Quand tu partiras pour Ithaque,
souhaite que le chemin soit long,
riche en péripéties et en expériences.

Ne crains ni les Lestrygons, ni les Cyclopes,
ni la colère de Neptune.
Tu ne verras rien de pareil sur ta route si tes pensées restent hautes, s
i ton corps et ton âme ne se laissent effleurer
que par des émotions sans bassesse.

Tu ne rencontreras ni les Lestrygons, ni les Cyclopes,
ni le farouche Neptune,
si tu ne les portes pas en toi-même,
si ton cœur ne les dresse pas devant toi.

Souhaite que le chemin soit long,
que nombreux soient les matins d'été,
où (avec quelles délices !) tu pénètreras
dans des ports vus pour la première fois.

Fais escale à des comptoirs phéniciens,
et acquiers de belles marchandises :
nacre et corail, ambre et ébène,
et mille sortes d'entêtants parfums.
Acquiers le plus possible de ces entêtants parfums.

Visite de nombreuses cités égyptiennes,
et instruis-toi avidement auprès de leurs sages.
Garde sans cesse Ithaque présente à ton esprit.
Ton but final est d'y parvenir,

mais n'écourte pas ton voyage :
mieux vaut qu'il dure de longues années,
et que tu abordes enfin dans ton île aux jours de ta vieillesse,
riche de tout ce que tu as gagné en chemin,
sans attendre qu'Ithaque t'enrichisse.

Ithaque t'a donné le beau voyage :
sans elle, tu ne te serais pas mis en route.
Elle n'a plus rien d'autre à te donner.

Même si tu la trouves pauvre, Ithaque ne t'a pas trompé.
Sage comme tu l'es devenu à la suite de tant d'expériences,
tu as enfin compris ce que signifient les Ithaques.

Traduction de Marguerite Yourcenar

(en souvenir de notre regretté Dr. Thomas Efthymiou qui aimait la bonne lecture)

Présentation

Contrairement à l’Odyssée d’Homère, où l’Ithaque est la destinée tant désirée d’Ulysse, dans son Ithaque Cavafy incite le lecteur à prendre le temps de flâner dans son voyage, de s’enrichir de ses expériences avant de rentrer à l’île. Car l’Ithaque, dit Cavafy n’a rien à offrir, si ce n’est qu’elle a déjà offert le meilleur : l’occasion du voyage.

Références

Avez-vous trouvé cela intéressant ?

Total de votes : 1

Commentaires

Photo de el griego

Par Hélène de Projet Homère,
http://www.youtube.com/watch?feature=end...

Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
Lorsque tu te rendras à Ithaque,

να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος,
souhaite que ton parcours soit long

γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις. --
rempli d'aventures et d'expériences

Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας
Les Lestrygons, et les Cyclopes,

τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι,
les courroux de Poséidon ne les redoutent point,

τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις
tu ne verras rien de pareil sur ton chemin

αν μέν' η σκέψις σου υψηλή, αν εκλεκτή
si tes pensées restent hautes, si seuls de purs

συγκίνησις το πνεύμα και το σώμα σου αγγίζει.
émois effleurent ton âme et ton corps.

Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
Les Lestrygons et les Cyclopes,

τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις,
le furieux Poséidon, tu ne les rencontreras point

αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου,
si tu ne les dissimules pas en toi,

αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου.
à moins que ton âme ne les érige devant toi.

Να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος.
Souhaite que le parcours soit long

Πολλά τα καλοκαιρινά πρωιά να είναι
avec de multiples matinées d'été

που με τι ευχαρίστησι, με τι χαρά
où la joie au cœur et tout heureux

θα μπαίνεις σε λιμένας πρωτοειδωμένους•
tu entreras dans des ports pour la première fois,

να σταματήσεις σ' εμπορεία Φοινικικά,
arrête-toi aux comptoirs Phéniciens

και τες καλές πραγμάτειες ν' αποκτήσεις,
et procures-toi de belles marchandises,

σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κ' έβενους,
nacres et coraux, ambres et ébènes

και ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής,
et toutes sortes de parfums voluptueux,

όσο μπορείς πιο άφθονα ηδονικά μυρωδικά•
surtout de parfums voluptueux

σε πόλεις Aιγυπτιακές πολλές να πας,
visite aussi nombre de villes Egyptiennes

να μάθεις και να μάθεις απ' τους σπουδασμένους.
pour apprendre, t'instruire auprès des sages

Πάντα στον νου σου νάχεις την Ιθάκη.
Mais dans ton esprit songe toujours à Ithaque

Το φθάσιμον εκεί είν' ο προορισμός σου.
Y parvenir est ton unique but

Aλλά μη βιάζεις το ταξείδι διόλου.
Ne presse pas non plus ton voyage

Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει•
Prolonge-le, le plus possible

και γέρος πια ν' αράξεις στο νησί,
et n'atteins l'ile qu'une fois vieux,

πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο,
riche de tous les gains de ton périple,

μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη.
tu n'auras plus besoin alors des richesses d'Ithaque

Η Ιθάκη σ' έδωσε τ' ωραίο ταξείδι.
Ithaque t'aura offert un beau voyage

Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στον δρόμο.
Sans elle, tu n'aurais jamais pris la route

Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια.
aussi, elle n'a plus rien à te donner

Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε.
Et si tu la trouves pauvre, Ithaque ne sera pas moquée de toi

Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
Désormais sage et riche en expérience

ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν.
tu auras enfin compris ce que signifient les Ithaques

Photo de el griego

voici le poème en anglais,

http://www.youtube.com/watch?v=cvcZxjQvq...

As you set out for Ithaka
hope the voyage is a long one,
full of adventure, full of discovery.
Laistrygonians and Cyclops,
angry Poseidon—don't be afraid of them:
you'll never find things like that on your way
as long as you keep your thoughts raised high,
as long as a rare excitement
stirs your spirit and your body.

Laistrygonians and Cyclops,
wild Poseidon—you won't encounter them
unless you bring them along inside your soul,
unless your soul sets them up in front of you.

Hope the voyage is a long one.
May there be many a summer morning when,
with what pleasure, what joy,
you come into harbors seen for the first time;
may you stop at Phoenician trading stations
to buy fine things,
mother of pearl and coral, amber and ebony,
sensual perfume of every kind—
as many sensual perfumes as you can;
and may you visit many Egyptian cities
to gather stores of knowledge from their scholars.

Keep Ithaka always in your mind.
Arriving there is what you are destined for.
But do not hurry the journey at all.
Better if it lasts for years,
so you are old by the time you reach the island,
wealthy with all you have gained on the way,
not expecting Ithaka to make you rich.

Ithaka gave you the marvelous journey.
Without her you would not have set out.
She has nothing left to give you now.

And if you find her poor, Ithaka won't have fooled you.
Wise as you will have become, so full of experience,
you will have understood by then what these Ithakas mean.

Photo de el griego

série télévisée italienne des années 60 avec Irène Papas dans le rôle de Pénélope
version française,

1 ère partie http://www.youtube.com/watch?v=BjN_merCA...
2 ème partie http://www.youtube.com/watch?v=mKcH8Zvqz...
3 ème partie http://www.youtube.com/watch?v=ww3291Av4...
4 ème partie http://www.youtube.com/watch?v=xK5eTjQB6...

ou Youtube version intégrale http://www.youtube.com/watch?v=BjN_merCA...