Hagia Sophia, essai de reconstitution. © Antoine Helbert
Πώς χτήστηκε η Αγιά-Σοφιά
Μιά φορά κι έναν καιρό, στους περαζόμενους καιρούς που οι Έλληνες ορίζαν, o θεοφοβούμενος βασιλιάς της Κωνσταντινούπολης απεφάσισε να κτίσει την Αγιά Σοφιά, μιά βασιλική εκκλησία γιά να δοξάζεται η Σοφία του Θεού. Κανένας αρχιτέκτονας όμως δεν κατάφερε να του παρουσιάσει ένα πρότυπο να το παραδεχθεί, να του αρέσει και να τον μαγεύει.
Κάποτε ο βασιλιάς επήγε με προθυμία να προσκυνήσει στην εκκλησία. Εκεί που θελά λάβει το αντίδωρο απ' το χέρι του Πατριάρχη, να που το αντίδωρο έπεσε χαμαί. Ο βασιλιάς έσκυψε να το πάρει, αλλά δεν το βρήκε. Ορθώθηκε και σηκώνοντας τα μάτια, είδε μία μέλισσα με το αντίδωρο στο στόμα να φεύγει από το ανοιχτό παράθυρο του ιερού.
Ο βασιλιάς εφοβήθηκε μη μαγαρισθεί αυτό το διαβασμένο αντίδωρο και διέταξε τους κήρυκες να προαναγγέλλουν σε όλα τα μέρη του βασιλείου του αυτήν την διαταγήν : «Όλοι οι μελισσοκόμοι και όσοι έχουν κυψέλες να τρυγίσουν το μέλι και να τις αδειάσουν, για να βρεθεί το πεσμένο αντίδωρο που έκλεψε η μέλισσα!»
Κανείς μέσα σε όλο το βασίλειο, απ' την Ανατολή στη Δύση, δεν έτυχε να βρει το πεσμένο αντίδωρο του Πατριάρχη... Και να που όμως, μόνο ένας γνωστός και σεβαστός πρωτομάστορας απ' την Μικρά Ασία, ανοίγοντας τις κυψέλες του ευρήκε σε μίαν απ' αυτές αντί τις κερήθρες, μία θαυμάσια εκκλησία, ανασκαλισμένη στο κερί από τις χτιστομέλισσσες. Και πάνω στην Αγία Τράπεζα αυτής της κατάλευκης κερένιας εκκλησίας, που σαν μαργαριτάρι ήταν ολοκαίνουργια και ανέγγιχτη, ήταν το βασιλικό αντίδωρο του Πατριάρχη...
Ο πρωτομάστορας σηκώθηκε λοιπόν να μεταφέρει στην Πόλιν το θαυματουργό αυτό πρότυπο. Δρόμο πήρε δρόμο άφησε, επέρασε και τη θάλασσα να πάγει στην Πόλη. Όταν πιά έφθασε έστησε μπρος στα πόδια του βασιλιά το κερένιο μικροκκλήσι με το αντίδωρο που περίμεναν όλοι. Μεγάλο θαύμα και να χαρά γιά τον βασιλιά!
Και έτσι λοιπόν, με αυτό το πρότυπο, με την αρχιτεκτονική ευμορφιά του, την φωτόλουστη λεπτότητα του, ο πρωτομάστορας απ' την Μικρά Ασία, με την προστασία του ενθουσιασμένου και έκθαμβου βασιλιά, έκτισε με σεβασμό την μεγάλην βασιλικήν εκκλησίαν, υψωμένη στη δόξα της Θεϊκής Σοφίας, την Αγιά Σοφιά, το Μέγα Μοναστήρι, με τετρακόσια σύμανδρα κι εξήντα δυο καμπάνες, κάθε καμπάνα και παπάς, κάθε παπάς και διάκος...
Pós chtístike i Agiá-Sofiá
Miá forá ki énan kairó, stous perazómenous kairoús pou oi Éllīnes orízan, o theofovoúmenos vasiliás tīs Kōnstantinoúpolīs apefásise na ktísei tīn Ayiá Sofiá, miá vasilikī́ ekklīsía yiá na doxázetai ī Sofía tou Theoú. Kanénas architéktonas ómōs den katáfere na tou parousiásei éna prótypo na to paradechtheí, na tou arései kai na ton magév̱ei.
Kápote o vasiliás epī́ye me prothymía na proskynī́sei stīn ekklīsía. Ekeí pou thelá lávei to antídōro ap' to chéri tou Patriárchī, na pou to antídōro épese chamaí. O vasiliás éskypse na to párei, allá den to vrī́ke. Orthṓthīke kai sīkṓnontas ta mátia, eíde mía mélissa me to antídōro sto stóma na fév̱gei apó to anoichtó paráthyro tou ieroú.
O vasiliás efovī́thīke mī magaristheí af̱tó to diavasméno antídōro kai diétaxe tous kī́rykes na proanaṉgélloun se óla ta mérī tou vasileíou tou af̱tī́n tīn diatagī́n : «Óloi oi melissokómoi kai ósoi échoun kypséles na trygísoun to méli kai na tis adeiásoun, yia na vretheí to pesméno antídōro pou éklepse ī mélissa!»
Kaneís mésa se ólo to vasíleio, ap' tīn Anatolī́ stī Dýsī, den étyche na vrei to pesméno antídōro tou Patriárchī... Kai na pou ómōs, móno énas gnōstós kai sevastós prōtomástoras ap' tīn Mikrá Asía, anoígontas tis kypséles tou ev̱rī́ke se mían ap' af̱tés antí tis kerī́thres, mía thav̱másia ekklīsía, anaskalisménī sto kerí apó tis chtistomélissses. Kai pánō stīn Agía Trápeza af̱tī́s tīs katálef̱kīs kerénias ekklīsías, pou san margaritári ī́tan olokaínouryia kai anéṉgichtī, ī́tan to vasilikó antídōro tou Patriárchī...
O prōtomástoras sīkṓthīke loipón na metaférei stīn Pólin to thav̱matourgó af̱tó prótypo. Drómo pī́re drómo áfīse, epérase kai tī thálassa na págei stīn Pólī. Ótan piá éfthase éstīse ḇros sta pódia tou vasiliá to kerénio mikrokklī́si me to antídōro pou perímenan óloi. Megálo tháv̱ma kai na chará yiá ton vasiliá!
Kai étsi loipón, me af̱tó to prótypo, me tīn architektonikī́ ev̱morfiá tou, tīn fōtóloustī leptótīta tou, o prōtomástoras ap' tīn Mikrá Asía, me tīn prostasía tou enthousiasménou kai ékthamvou vasiliá, éktise me sevasmó tīn megálīn vasilikī́n ekklīsían, ypsōménī stī dóxa tīs Theïkī́s Sofías, tīn Ayiá Sofiá, to Méga Monastī́ri, me tetrakósia sýmandra ki exī́ḏa dyo kampánes, káthe kampána kai papás, káthe papás kai diákos...
You are seeing a romanization of the Greek text because there is no translation available in English yet. Log in or register to start translating.
Récit de ma grand-mère Kalouda, du Mikrós Haímos, Sarantakklissiès, Sammakóvi, Vizýi, là-bas en Thrace lointaine.